Czym sa kleszcze?
Kleszcze (Ixodida) to niewielkie pasożytnicze pajęczaki występujące na całym świecie. Obecnie identyfikuje się 810 gatunków kleszczy z czego ponad 100 przenosi rozmaite choroby. W Polsce spotykamy 21 gatunków tych pasożytów. Najbardziej rozpowszechniony w Polsce i Europie Ixodes ricinus - kleszcz pospolity, występuje na terenie całego kraju przeważnie w lasach liściastych i mieszanych o dużej wilgotności. Gromadzi się głównie na drzewach wzdłuż ścieżek i szlaków dzikich zwierząt unikając otwartych, pozbawionych krzewów terenów. W przeciwieństwie do swojego kuzyna kleszcza łąkowego ( Dermacentor reticulatus), który najchętniej bytuje na trawiastych łąkach i w niewysokich zaroślach.


Kleszcze wykazują aktywność od kwietnia do listopada ale przy ciepłym przedwiośniu mogą atakować już w marcu a nawet w lutym. Żywią się krwią ssaków, w tym również ludzi. Nie napity kleszcz ma 2-4mm wielkości ale po nassaniu się może mieć wielkość 1cm. Do pełnego rozwoju potrzebuje trzech posiłków od jednego lub kilku żywicieli. To przenoszenie się z żywiciela na żywiciela sprawia, iż jest on wektorem wielu groźnych dla życia i zdrowia chorób. Dzięki substancją znieczulającym, które wprowadza, jego ugryzienie jest praktycznie bezbolesne i może zostać niezauważone przez kilka dni.

Czym grozi jego ugryzienie?
Do chorób najczęściej przenoszonych przez kleszcze należy borelioza stwierdzana zarówno u ludzi jak i u psów. U psów obserwuje się: gorączkę, brak apetytu, osowiałość, przemijające kulawizny. Prowadzi często do kłębuszkowego zap. nerek, wątroby, zap. mózgu, rdzenie kręgowego, padaczki, niedowładów. Odkleszczowe zapalenie mózgu u psów najczęściej kończy się śmiercią.

Jednostką chorobową najczęściej opisywaną u psów jest babeszjoza psów. Objawy choroby (gwałtowne osłabienie, wysoka gorączka, brak apetytu) pojawiają się nagle i postępują gwałtownie prowadząc bez odpowiedniego leczenia do pogorszenia się stanu zdrowia a nawet śmierci.

Ostatnio coraz częściej stwierdzane są (zawleczone z krajów o cieplejszym klimacie) przypadki anaplazmozy oraz piroplazmozy.


U ludzi przy stwierdzonym ataku kleszcza a zwłaszcza towarzyszącemu temu złemu samopoczuciu, wędrującemu rumieniowi, czy objawom grypowym, należy natychmiast udać się do lekarza.

Każde ugryzienie kleszcza u człowieka czy zwierzęcia powoduje odczyn miejscowy, który może wikłać się bakteriami zwłaszcza przy uporczywym rozdrapywaniu, a ukąszenia większej ilości kleszczy znacznie osłabiają organizm żywiciela.


Jak możemy zabezpieczyć siebie i nasze zwierzęta?
Przede wszystkim nosząc do lasu ubrania ochronne w ciemnych kolorach (kleszcze najsilniej przyciąga kolor biały) i oglądając się dokładnie po każdej wycieczce a także stosując replementy. Dla psów i kotów najbardziej skuteczną formą ochrony są krople ze specjalnym preparatem zapuszczane na kark, preparaty w sprayu oraz obroże owadobójcze renomowanych firm. Trzeba pamiętać by były one zawsze dostosowane do gatunku, wieku oraz masy ciała zwierzęcia. Ponadto niezwykle istotne jest by pochodziły one od sprawdzonego producenta, który przed wprowadzeniem na rynek poddał je odpowiednim badaniom. Stosując preparaty nie mające statusu produktu leczniczego narażamy nasze zwierzę na silne reakcje alergiczne (wyłysienia, silny świąd, pokrzywka) a w najlepszym razie po prostu na brak skuteczności preparatu. Pamiętajmy również, że czas działania wszystkich produktów jest ograniczony i zwykle konieczne jest kilkukrotne podanie w sezonie.

 

Kleszcze i konie

Konie ze względu na swój wzrost i przebywanie głównie na terenie otwartym nie są tak często atakowane przez kleszcze jak psy i koty. Jednakże problem kleszczy i chorób odkleszczowy dotyczy ich również. W ostatnich latach coraz liczniej stwierdzane są przypadki występowania babeszjozy, piroplazmozy oraz anaplazmozy u koni. Nie wykryte i nie leczone odpowiednio powodują w organiźmie silne spustoszenie nie rzadko prowadząc do śmierci. Dlatego waźne jest by konie jeżdżące w teren i przebywające na pastwiskach zabezpieczać pred owadami i codziennie oglądać zwłaszcza w okolicach przedpiersia, brzucha, słabizny, okolicy wymieniowej klaczy i puzdra ogierów i wałachów gdzie lubią przyczepiać się kleszcze. Nie bagatelizujmy również nagłej zmiany zachowania naszego konia (posmutnienie, apatia, brak apetytu, chudnięcie. skoki gorączki) bowiem mogą to być objawy groźnej odkleszczowej choroby.